The Bona Notes

ការធានាឱ្យ​បាន​នូវ​ការ​យល់​ដឹង​ និង ការ​អនុវត្ត​សន្តិសុខ​បច្ចេកវិទ្យា​តាមអ៊ីនធឺណិត​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ គឺជា​វិធី​សាស្ដ្រ​ល្អ​បំផុត​ដើម្បី​ការពារ​ខ្លួន​ និង​ អាច​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​គំរាមកំហែង​ទាំង​ឡាយ​តាម​អ៊ី​ន​ធឺ​ណិ​ត​បានទាន់ពេលវេលា។​ ​ ប្រភេទ​ខ្លះៗ​ នៃ​ហា​និ​ភ័យ​តាម​បណ្ដាញ​អ៊ី​ន​ធឺ​ណិត​ ដែល​តែង​តែ​កើត​មាន​ឡើង​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ មាន​ដូច​ខាង​ក្រោម​៖ ១– Cryptomining សំដៅ​ទៅ​លើ​ដំណើរ​នៃ​ការ​ទទួល​បាន​នូវ​រូបិយប័ណ្ណ​ឌីជីថល​ ដោយ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​សមីការ​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​តាម​បែប​គណិតវិទ្យា​ និង​ប្រើ​ប្រាស់​កុំព្យូទ័រ​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​។​ ដំណើរ​ការ​ដោះ​ស្រាយនេះ​រួម​មាន​ដូច​ជា​៖​ ការ​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់ប្លក់​ទិន្នន័យ​ និង​ ការ​បន្ថែម​កំណត់​ត្រា​ប្រតិបត្តិ​ការ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កំណត់​ត្រា​សាធារណៈ​ណាមួយ​ (Ledger)​ ដែល​ជា​ទូទៅ​គេ​ស្គាល់​ច្បាស់​ថា​ជា​ Blockchain ។ ស្រប​ពេល​ជា​មួយ​គ្នា​នេះ​ មេរោគ​មួយ​នឹងមាន​ដំណើរ​ការ​ខាង​ក្រោយ​ខ្នង​ នៅ​ពេល​ដែល​ជន​រងគ្រោះ​ប្រើប្រាស់​កុំព្យូទ័រ​របស់​ពួក​គេ​ជា​ធម្មតា​ (មិន​បាន​ដឹង​ពី​វត្តមាន​របស់​វា​ទេ​ ក្រៅ​តែ​ពី​មាន​ដំណើរការ​យឺត​ ឬ ការ​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិ​យឺត​) ។ ២– Data spill ​(ការ​ធ្លាយ​ទិន្នន័យ​) ពេលខ្លះ​ព័ត៌មាន​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​បញ្ចេញ​ទៅ​មនុស្ស​ណា​មួយ​ ដែល​សិទ្ធិ​ ឬ ​​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ដោយ​ចៃដន្យ​ ឬ​ ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​រំលោភ​បំពាន​ខាង​ផ្នែក​សន្តិសុខ​បច្ចេកវិទ្យា​។​ ​ឧទាហរណ៍​៖ អ៊ី​មែ​ល​ដែល​មាន​ព័ត៌មាន​ផ្ទាល់ខ្លួន​ អាច​នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្ញើ​ទៅ​កាន់​មនុស្ស​ខុស ​ឬ​ ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​អាច​នឹង​ត្រូវ​បាន​គេ​ជ្រៀត​ចូល​ ហើយ​លួច​យក​ព័ត៌មាន​ផ្ទាល់ខ្លួន​ទាំង​នោះ​។​ ​រឿង​ហេតុ​ទាំង​នេះ​ ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ការ​រំលោភ​បំពាន​យក​ទិន្នន័យ​ ឬ​ ការ​ធ្លាយ​ទិន្នន័យ​។​ ៣– Danial of Service (DDoS) ​ការ​វាយ​ប្រហារ​តាម​បែប​ D​Do​S ​គឺជា​ការ​ប៉ុន​ប៉ង​ទាំង​ឡាយ​ណា​ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​សេវាកម្ម​តាម​អ៊ី​ន​ធឺណិ​ត ​មិន​អាច​ប្រើ​បាន​ជា​ប្រក្រតី​ តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ចរាចរ​ទិន្នន័យ​ ឬ​ សកម្មភាព​ប្រើប្រាស់​ផ្សេងៗ​ នៅ​លើ​បណ្ដាញ​មាន​ភាព​យឺត​យ៉ាវ​ ឬ​ ក៏​ជាប់​គាំង​ជាដើម​។​ D​Do​S ​ជា​ធម្មតា​ប្រើ​ប្រាស់​បណ្តាញ​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​ជន់​លិច​(មាន​សកម្មភាព​ចូល​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិ​ច្រើន​)គេហទំព័រ​គោល​ដៅ​ណា​មួយ​ ដែល​សកម្មភាព​ទាំង​នោះ​បណ្តាល​ឱ្យ​គេហទំព័រ​ ឬ​ ម៉ាស៊ីន​មេ​នៃ​គេហទំព័រ​នោះ មាន​ដំណើរការ​យឺត​ ឬ​ ក៏​គាំង​ដំណើរ​ការ​ទាំងស្រុង​តែ​ម្ដង​។​ ៤– Hacking ​​សំដៅ​លើ​សកម្មភាព​ជ្រៀត​ចូល​ទៅ​ប្រើ​ប្រាស់​កុំព្យូទ័រ​ ប្រព័ន្ធនានា​ ឬ